Bạn đang tìm mua một chiếc màn hình mới? Có thể bạn sẽ thấy choáng ngợp trong thời buổi ngày nay, đặc biệt là khi có quá nhiều mẫu mã và tên gọi khác nhau. Với các tính năng như HDR, 120Hz và HDMI 2.1, bạn có thể khó theo kịp những gì mới, quan trọng hoặc tốt hơn những gì bạn đã có. Màn hình thường bao gồm tất cả các tính năng đó và hơn thế nữa, khiến bạn khó có thể phân biệt được sự khác biệt.
Dù tên gọi chỉ chênh nhau một chữ cái, công nghệ QLED và OLED thực sự rất khác biệt.
Samsung đã phát triển thương hiệu QLED của mình trong vài năm gần đây. Dòng sản phẩm QLED 2024 của họ bao gồm các mẫu Neo QLED với độ phân giải 4K và 8K, cùng các loại màn hình nghệ thuật như The Frame, Serif, và Sero có thể xoay. Không chỉ Samsung, TCL cũng có các màn hình QLED, đặc biệt là mẫu QM8 rất ấn tượng. Ngay cả Amazon cũng tham gia với dòng Omni QLED của mình.
Ở phía đối diện là công nghệ OLED, mà LG đã dẫn đầu thị trường trong vài năm qua. Dòng sản phẩm OLED 2024 của LG ngày càng phong phú, và Sony cũng như Sharp cũng bán màn hình OLED tại Hoa Kỳ. Điều thú vị là Samsung không chỉ sản xuất QLED mà còn có cả màn hình OLED của riêng họ, làm tăng thêm sự khó hiểu cho người tiêu dùng.
Vậy sự khác biệt giữa OLED và QLED là gì? Chúng ta hãy bắt đầu với yếu tố chất lượng hình ảnh. Trong các bài so sánh của chúng tôi, OLED luôn vượt trội hơn QLED. Không có màn hình QLED nào mà chúng tôi đã thử nghiệm, bao gồm Samsung QN90B, TCL QM8, hay Amazon Fire Omni QLED, có thể so sánh được với bất kỳ màn hình OLED nào như LG C3, G3, hay Samsung S95C. Ở mọi khía cạnh, màn hình OLED luôn giành chiến thắng trong các bài kiểm tra chất lượng hình ảnh.
QLED so với OLED: Tóm tắt nhanh về công nghệ màn hình
Chúng ta hãy bắt đầu bằng một phân tích nhanh.
- OLED là viết tắt của “điốt phát sáng hữu cơ”.
- QLED (theo Samsung) là viết tắt của “màn hình LED chấm lượng tử”.
- OLED là công nghệ khác biệt cơ bản so với LCD, loại màn hình phổ biến nhất hiện nay.
- QLED là một biến thể của LCD LED, bổ sung thêm một lớp chấm lượng tử vào “lớp sandwich” LCD.
- OLED là loại màn hình “phát sáng”, nghĩa là các điểm ảnh tự phát ra ánh sáng.
- QLED, giống như LCD, có khả năng “truyền dẫn” ở dạng hiện tại và dựa vào đèn nền LED.
Màn hình QLED chỉ là màn hình LCD có chấm lượng tử
Điểm chính cần lưu ý là QLED thực sự gần giống với LCD thông thường hơn là OLED. Hầu hết các chuyên gia coi OLED là một loại công nghệ màn hình hoàn toàn khác biệt, tương tự như cách mà plasma từng khác biệt với LCD trước đây.
Chấm lượng tử trong màn hình QLED là các phân tử cực nhỏ có khả năng phát ra ánh sáng màu khi được chiếu sáng. Trong các màn hình QLED, chấm lượng tử được đặt trong một lớp phim, và nguồn ánh sáng chiếu vào chúng là từ đèn nền LED. Sau đó, ánh sáng này phải đi qua nhiều lớp khác bên trong màn hình, bao gồm cả lớp tinh thể lỏng (LCD), để tạo nên hình ảnh cuối cùng. Quá trình này liên quan đến việc ánh sáng từ đèn LED phải truyền qua các lớp trước khi đến bề mặt màn hình, vì vậy chúng tôi gọi công nghệ này là công nghệ “truyền qua”.
Hình ảnh về “lớp sandwich” trong màn hình LCD, nơi đèn nền LED chiếu qua một lớp chấm lượng tử (cùng nhiều lớp khác) và chiếu vào chính tấm nền LCD. – Josh Miller/CNET
Samsung đã sử dụng chấm lượng tử để cải thiện chất lượng màn hình LCD của mình từ năm 2015, và đến năm 2017, họ chính thức ra mắt thương hiệu QLED. Theo Samsung, các chấm lượng tử này đã liên tục được cải tiến — ví dụ, màu sắc và độ sáng đã được nâng cấp. Tuy nhiên, theo trải nghiệm của tôi, những cải tiến từ chấm lượng tử này không rõ ràng bằng những thay đổi xuất phát từ các yếu tố khác liên quan đến chất lượng hình ảnh (xem thêm bên dưới).
Ngoài Samsung, các hãng sản xuất khác như Vizio và Hisense cũng sử dụng công nghệ chấm lượng tử trong màn hình LCD của họ. Tuy nhiên, những mẫu đó không được gọi là QLED.
Màn hình OLED hoàn toàn không phải là màn hình LCD
LCD là công nghệ chủ đạo trong màn hình màn hình phẳng và đã như vậy trong một thời gian dài. Nó rẻ hơn OLED, đặc biệt là ở kích thước lớn hơn và nhiều nhà sản xuất tấm nền có thể sản xuất nó.
Màn hình OLED không cần đèn nền LED nên ngoài lợi ích về chất lượng hình ảnh, chúng còn có thể mỏng đến kinh ngạc. – Sarah Tew/CNET
OLED khác biệt so với các công nghệ màn hình khác vì nó không cần sử dụng đèn nền LED để tạo ánh sáng. Thay vào đó, mỗi điểm ảnh phụ trong màn hình OLED tự phát ra ánh sáng riêng, do đó công nghệ này được gọi là công nghệ hiển thị “phát xạ”. Sự khác biệt này mang lại nhiều lợi thế về chất lượng hình ảnh, trong đó một số ưu điểm có thể thuộc về LCD (và QLED), nhưng phần lớn các yếu tố đều nghiêng về OLED.
Ngoài các thương hiệu ở Mỹ đã được đề cập trước đó, tại Châu Âu, các thương hiệu như Panasonic, Philips, Grundig và nhiều hãng khác cũng bán màn hình OLED. Tuy nhiên, tất cả màn hình OLED trên thế giới đều sử dụng tấm nền do LG hoặc Samsung sản xuất.
Trước năm 2022, LG là công ty duy nhất sản xuất tấm nền OLED, nhưng từ năm đó, Samsung đã bắt đầu sản xuất tấm nền riêng của mình bằng công nghệ QD-OLED. Samsung hứa hẹn rằng công nghệ này sẽ cải thiện màu sắc và độ sáng so với màn hình OLED truyền thống nhờ việc tích hợp chấm lượng tử, tương tự như cách mà màn hình QLED hoạt động. Trong các thử nghiệm của chúng tôi, mẫu Samsung S95C QD-OLED thực sự có màu sắc tuyệt vời. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn thích mẫu LG G3 hơn, một phần vì nó sử dụng công nghệ tấm nền OLED mới có tên MLA (micro lens array), giúp cải thiện đáng kể độ sáng. Chúng tôi kỳ vọng rằng công nghệ OLED sẽ còn tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai.
Chất lượng hình ảnh của QLED so với OLED
Dựa trên các đánh giá của tôi, sau đây là một số so sánh chung.
Chất lượng hình ảnh của màn hình QLED khác biệt nhiều hơn so với OLED
Cả Samsung và TCL đều có nhiều dòng màn hình QLED, và những dòng cao cấp hơn có hiệu suất vượt trội so với các dòng rẻ hơn. Lý do chính nằm ở những cải tiến đáng kể về chất lượng hình ảnh của các màn hình QLED đắt tiền không phải do chấm lượng tử mà do các công nghệ khác. Các yếu tố như đèn nền mini-LED, khả năng làm mờ cục bộ toàn mảng (full-array local dimming), điểm sáng nổi bật và góc nhìn cải thiện là những yếu tố quan trọng giúp các mẫu cao cấp vượt trội so với các màn hình QLED (và không phải QLED) thiếu những tính năng này.
Ngược lại, tất cả các màn hình OLED mà tôi đã đánh giá đều mang lại chất lượng hình ảnh rất đồng đều. Hầu hết các mẫu OLED đều đạt điểm tuyệt đối 10/10 về chất lượng hình ảnh trong các bài kiểm tra của tôi, cho thấy tính nhất quán vượt trội của công nghệ OLED.
OLED có độ tương phản và mức độ đen tốt hơn
Một trong những yếu tố quan trọng nhất về chất lượng hình ảnh là mức độ đen và bản chất phát xạ của chúng có nghĩa là màn hình OLED có thể tắt hoàn toàn các pixel không sử dụng, mang lại độ tương phản vô hạn theo nghĩa đen. màn hình QLED/LCD, ngay cả những màn hình tốt nhất có khả năng làm mờ cục bộ toàn mảng hiệu quả nhất, vẫn để một số ánh sáng lọt qua, dẫn đến màu đen bị nhạt hơn, xám hơn và bị lóa ở các phần sáng.
QLED sáng hơn
Màn hình QLED và LCD sáng nhất có khả năng đạt độ sáng cao hơn so với bất kỳ mẫu OLED nào, đây là một lợi thế rõ rệt khi sử dụng trong phòng sáng hoặc khi xem nội dung HDR. Tuy nhiên, qua các thử nghiệm của tôi, dù độ sáng của OLED có thể không bằng, nhưng nó vẫn đủ sáng cho hầu hết các phòng. Nhờ vào độ tương phản vượt trội, màn hình OLED vẫn cung cấp chất lượng hình ảnh HDR tổng thể tốt hơn so với bất kỳ màn hình QLED/LCD nào mà tôi từng thử nghiệm. Sự kết hợp giữa màu đen sâu và khả năng hiển thị chi tiết tinh tế khiến OLED trở thành lựa chọn ưu việt cho trải nghiệm HDR.
Sarah Tew/CNET
OLED có độ đồng đều và góc nhìn tốt hơn
Với màn hình LCD, các vùng khác nhau có thể sáng hơn hoặc tối hơn tùy thuộc vào đèn nền, và đôi khi cấu trúc đèn nền có thể nhìn thấy trong một số nội dung. Ngay cả những màn hình LCD tốt nhất cũng gặp vấn đề về mất độ tương phản, mờ dần và đổi màu khi xem từ những góc không phải là vị trí lý tưởng trực diện. Ngược lại, màn hình OLED có khả năng hiển thị gần như đồng đều hoàn hảo trên toàn bộ bề mặt, và nó duy trì độ trung thực về màu sắc và độ tương phản từ mọi góc nhìn, trừ những góc cực kỳ hẹp. Điều này giúp OLED vượt trội khi xem từ nhiều vị trí khác nhau trong phòng.
Độ phân giải, màu sắc, xử lý video và các yếu tố chất lượng hình ảnh khác về cơ bản là giống nhau
Hầu hết màn hình QLED và OLED đều có cùng độ phân giải và 4K, cả hai đều có thể đạt độ phân giải 8K. Không công nghệ nào có lợi thế cố hữu lớn về màu sắc hoặc xử lý video, mặc dù QD-OLED có thể mang lại màu sắc được cải thiện. Hãy xem OLED so với LCD để biết thêm chi tiết.
QLED có thể lớn hơn và nhỏ hơn (và rẻ hơn)
Chiếc màn hình OLED lớn nhất là G2 97 inch. – Richard Peterson/CNET
Có sáu kích thước màn hình OLED trên thị trường hiện nay. Hai kích thước nữa là 42 inch và 97 inch, là sản phẩm mới ra mắt vào năm 2022.
Kích thước màn hình OLED
- 42 inch
- 48 inch
- 55 inch
- 65 inch
- 77 inch
- 83 inch
- 88 inch
- 97 inch
Trong khi đó, vì màn hình QLED là LCD nên chúng có thể được sản xuất với nhiều kích cỡ hơn. Màn hình LCD không phải QLED có thể có kích cỡ thậm chí còn nhỏ hơn.
Kích cỡ màn hình QLED
- 32 inch
- 43 inch
- 50 inch
- 55 inch
- 58 inch
- 65 inch
- 75 inch
- 82 inch
- 85 inch
- 98 inch
Một lợi thế lớn mà QLED và LCD có so với OLED là chi phí cho các kích thước phổ thông trên 65 inch. Màn hình lớn là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của thị trường và không có dấu hiệu chậm lại. Tuy nhiên, màn hình OLED 77 inch có giá từ 40 triệu VNĐ trở lên, đắt hơn đáng kể so với hầu hết các màn hình QLED 75 inch và ở các kích thước lớn hơn, sự khác biệt thậm chí còn lớn hơn.
Còn hiện tượng lưu ảnh trên OLED thì sao?
Hiện tượng lưu ảnh xảy ra khi một phần hình ảnh cố định, như logo kênh, bảng tin tức hay bảng điểm, vẫn mờ nhạt trên màn hình ngay cả khi nội dung đã thay đổi. Tất cả các màn hình OLED đều có thể gặp phải hiện tượng này, và theo những gì tôi biết, OLED dễ bị lưu ảnh hơn so với màn hình LCD, bao gồm cả QLED.
Tuy nhiên, trên thực tế, hiện tượng lưu ảnh không phải là vấn đề lớn đối với hầu hết mọi người. Nó thường xảy ra khi để một hình ảnh tĩnh duy nhất, như logo kênh, hiển thị trên màn hình trong thời gian dài và lặp đi lặp lại. Ví dụ, điều này có thể xảy ra nếu bạn thường xuyên bật các kênh như Fox News, ESPN hay MSNBC trong nhiều giờ mỗi ngày mà không xem thêm nhiều nội dung khác. Nhưng miễn là bạn thay đổi nội dung hiển thị thường xuyên, khả năng gặp hiện tượng lưu ảnh sẽ rất thấp và có thể bạn sẽ không bao giờ gặp phải vấn đề này.
Nguyên mẫu chấm lượng tử phát quang điện tử có thể mở đường cho màn hình chấm lượng tử xem trực tiếp.
QDVision
Màn hình QLED hay OLED tốt hơn vào năm 2024 và sau đó?
Như đã đề cập, khi so sánh OLED và QLED, OLED luôn là người chiến thắng.
Còn về tương lai? Samsung hiện đang nghiên cứu công nghệ chấm lượng tử phát sáng trực tiếp, loại bỏ lớp tinh thể lỏng và sử dụng các chấm lượng tử làm nguồn sáng. Màn hình QLED phát sáng có tiềm năng đạt đến mức đen tuyệt đối và tỷ lệ tương phản “vô hạn” như OLED, đồng thời còn mang lại hiệu suất năng lượng tốt hơn, màu sắc rực rỡ hơn. Tuy nhiên, sẽ mất vài năm nữa công nghệ này mới có thể xuất hiện trên thị trường. Hy vọng rằng khi đó, họ sẽ nghĩ ra một thuật ngữ mới, có thể là EQLED?
Một công nghệ khác đang gây chú ý là MicroLED, một công nghệ phát sáng khác do Samsung dẫn đầu, nhưng cũng được LG cung cấp. Hiện nay, nó chủ yếu dành cho giới siêu giàu, với những mẫu lớn nhất có giá hơn 1 triệu đô la. MicroLED sử dụng hàng triệu đèn LED cực nhỏ làm điểm ảnh, mang lại tiềm năng tạo ra mức độ đen hoàn hảo như OLED, nhưng không gặp phải nguy cơ lưu ảnh. Nó có thể cung cấp độ sáng cao hơn bất kỳ công nghệ nào hiện nay, với gam màu rộng, không gặp vấn đề về góc nhìn hay tính đồng nhất như LCD. Hiện tại, MicroLED chưa sử dụng chấm lượng tử, nhưng ai biết điều gì sẽ xảy ra trong tương lai? Có thể một ngày nào đó chúng ta sẽ thấy công nghệ QDMLED xuất hiện.
Tuy nhiên, trong thời điểm hiện tại, OLED vẫn thống trị về chất lượng hình ảnh khi so sánh với QLED.
